De wendbare overheidsorganisatie

Het leveren van maatschappelijke waarde voor inwoner en ondernemer

De wendbare overheidsorganisatie staat momenteel volop in de aandacht, want meer dan ooit is het credo om meer te doen met minder. De inwoners en ondernemers centraal zetten is daarbij een blijvende uitdaging.

Het vraagt om een gemeentelijke organisatie die in staat is zich snel aan te passen aan veranderende omstandigheden. Een moderne, wendbare & veerkrachtige gemeente die de inwoners en ondernemers goed bedient. Met kortere lijnen in de organisatie waarbij beslissingen over minder schijven gaan. Om tot deze mate van wendbaarheid en veerkracht te komen zijn gemeentes continu bezig om de interne organisatie te verbeteren en te optimaliseren.

De uitdaging hierbij is dat de dagelijkse operatie gewoon moet doorgaan. Verander- en verbetertrajecten komen bovenop de dagelijkse werkdruk en creëren hiermee een versplinterde focus bij de medewerkers. Hierdoor kennen verandertrajecten vaak een lange doorlooptijd en is het lastig om het vooraf beoogde resultaat te bereiken.

Het omarmen van verandering en verbetering vraagt bepaalde vaardigheden van mensen, een wendbare aanpak en een bijbehorende mindset.

VIT is ontstaan vanuit de behoefte om gemeentes te ondersteunen bij hun vraagstukken om veranderingen niet meer als traject in te richten maar om veranderimpulsen op te nemen in het dagelijks werk.

VIT staat voor Vernieuwing, Innovatie & Transformatie voor gemeentelijke organisaties.

Opgave gericht werken en wendbaarheid

Gemeentelijke organisaties staan voor steeds uitdagender maatschappelijke opgaven zoals de omgevingswet, decentralisering in het Sociaal Domein en een sterk toenemende (behoefte aan) digitalisering. Al deze opgaven vragen op verschillende vlakken veel van gemeenten en de mensen die er werken. Het gaat hierbij niet alleen om te leren hoe er meer wendbaar gewerkt en georganiseerd kan worden. Het gaat vooral om wendbaar leren denken. De aanpak van VIT richt zich op co-creatie om samen blijvende wendbaarheid in de interne organisatie te realiseren.

Wendbaar denken

Wendbaarheid vanuit intrinsieke motivatie

Een wendbare organisatie combineert wendbaar werken, wendbaar organiseren en wendbaar denken. Deze combinatie maakt dat de teams hun processen en samenwerkingen blijvend verbinden, vernieuwen en versterken. Hierdoor ontstaat er een gestroomlijnde organisatie waardoor de inwoners en ondernemers continu goed worden bediend.

VIT hanteert een aantal principes wanneer het om wendbaarheid gaat:

  1. Teams vormen rond maatschappelijk thema’s
  2. Continu leren & verbeteren
  3. Inspireren
  4. Focus op mogelijkheden en eigenaarschap

Deze principes vragen iets van de mensen, van de leidinggevenden en vooral ook van de medewerkers. Wendbaarheid is niet iets wat je doet, niet een procesoptimalisatie. Het realiseren van wendbaarheid start vanuit de intrinsieke motivatie van de medewerkers. Intrinsieke motivatie zorgt ervoor dat je vanuit zingeving proactief bijdraagt, dat je ergens voor staat en voor wilt gaan. Het gaat erom dat je vanuit een bepaalde mindset, anders dan voorheen, naar vraagstukken kijkt en daadkracht toont.

YOWYO! & een cultuur van eigenaarschap

Dat wat je constateert, daar heb je eigenaarschap op.
Wij noemen dat YOWYO! oftewel:
You Own What You Observe!

VIT coacht teams, leidinggevenden en talenten op de YOWYO! mindset.

Het zijn drie aparte focusgebieden omdat elke doelgroep een eigen aanpak en vraag kent:

Teamontwikkeling

Teams en teamleden die eigenaarschap durven én mogen nemen, zijn de teams die de meest waardevolle resultaten boeken.

Zij nemen eigenaarschap op dat wat binnen hun cirkel van invloed ligt. Het zijn namelijk de mensen die het beste weten welke processen en structuren er versnellend of juist vertragend werken.

VIT coacht op teamontwikkeling vanuit de hoek van positieve psychologie, teamdynamiek en complementaire voorkeurshoudingen.

Talentontwikkeling

Een uitdaging voor gemeentes is om talent te boeien en te binden. De nieuwe generatie op de arbeidsmarkt verwacht een werkomgeving waarin zingeving, continu leren en ontwikkelen, flexibiliteit, vrijheid en tegelijkertijd verantwoordelijkheid in balans zijn.

Voor gemeentes met een eigen academie is er vaak al aandacht voor talentontwikkeling. Voor gemeentes zonder eigen academie is het lastig om de juiste begeleiding te vinden.

VIT traint en coacht talenten op het gebied van leiderschapskwaliteiten, wendbaarheid, samenwerken binnen waarde teams, een cultuur van eigenaarschap en jouw bijdrage daarin en basiskennis organisatieontwikkeling.

Leiderschapontwikkeling

Leiderschap gaat over het creëren van een lerende organisatie en het creëren van een cultuur waarin de expertise van de teams wordt benadrukt.

Leiderschap kent drie gebieden:

  1. Het leiden van jezelf
  2. Het leiden van de mensen
  3. Het leiden van de organisatie


VIT coacht leidinggevenden en heeft een Leiderschap Track ontwikkeld. In deze track wordt er gewerkt aan ontwikkeling leiderschapscompetenties door aandacht te besteden aan persoonlijk, faciliterend en inspirerend leiderschap.

Gemeente Amsterdam

“Het team bestaat uit een enthousiaste groep mensen, inclusief de aangehaakte business, die deze manier van werken omarmen en plezier ervaren in deze manier van werken. Opererend in een cultuur waar toewijding en respect voorop staan en het gevoel van saamhorigheid de boventoon voert. Het team doet niet aan vingerwijzen, maar zetten met z’n allen de schouders eronder om waarde te leveren voor de gebruiker en met een focus op kwaliteit in de opleveringen.”

Wendbaar werken

met het Wendbaar ABC

De basis van wendbaar werken is: autonome teams, doen wat nodig is en leren om vooruit te komen. Dit vraagt een verandering maar hoeft geen verandertraject te worden. VIT helpt gemeentes om dit organisch tot stand te laten komen. 

Autonome teams nemen zelf beslissingen en leveren stukje voor stukje op waar op dat moment de klant behoefte aan heeft.  

Wendbaar werken is ook doen wat nodig is op basis van prioriteiten; niet meer en niet minder. Wendbaar werken leer je in de praktijk, door te doen en vanuit een YOWYO! mindset.

Om gemeentes bij dit proces te ondersteunen heeft Lagant, speciaal voor gemeentes, VIT met het Wendbaar ABC geïntegreerd. VIT werkt vanuit co-creatie: de expertise van Lagant op het gebied van wendbaarheid, in combinatie met de expertise en ervaring van de gemeentelijke organisatie over de inhoud, de organisatiecultuur en de politiek-bestuurlijke verhoudingen. Hierdoor vinden wij samen het pad dat het beste past én werkt.

ABC staat voor Ambities, Benefits en Concrete acties.

Het Wendbaar ABC is een laagdrempelig en schaalbare aanpak waarmee teams snel wendbaar worden. Al in een paar sessies leren de teamleden hoe zij blijvend focus houden, overzicht bewaren, prioriteren en de juiste keuzes maken. Kortom, hoe zij blijven werken vanuit het waarom en vanuit de bedoeling.

Het Wendbaar ABC Canvas is een visueel hulpmiddel dat de samenwerking en afstemming versterkt. Het is een communicatie-, plannings- en voortgangsinstrument speciaal voor multidisciplinaire teams.

Wat is het Wendbaar ABC precies?
En wat levert het jouw organisatie en teams op?

Concreet, samenhangend en visueel
Wendbaar werken is een slimme combinatie van verantwoordelijkheden concreet en in logische samenhang verdelen, gezamenlijke doelen overzichtelijk visualiseren en taken en afspraken behapbaar en haalbaar maken.

Autonome teams
Autonome teams van professionals met verschillende expertises geven stapsgewijs (‘iteratief’) concreet invulling aan hun gezamenlijke opdracht. Teamleden leveren hun eigen ‘stukjes’. Samen leveren die precies dat op waar de klant, opdracht of opdrachtgever om vraagt.

Vaste regelmaat en doelgericht
De teams komen regelmatig op vaste momenten bij elkaar. Zij bekijken dan tussentijdse voortgang, delen kleine successen en bepalen samen welke belemmeringen er zijn en hoe deze het beste weggenomen kunnen worden. Hierdoor kan telkens snel bijgestuurd worden. Zo houden teams grip op de voortgang én de focus op de Benefits.

Doen wat nodig is
Met wendbaar werken gaan jouw organisatie en medewerkers van functionele afdelingen naar multidisciplinaire teams met een gezamenlijke focus, namelijk de geformuleerde Ambitie. Hierdoor ervaren de mensen hun werkzaamheden als zinvol, hun inbreng voelt gewaardeerd en de resultaten voelen als inspirerend.

Leren om vooruit te komen
Wat ook bij wendbaar komt kijken is het loslaten van oude gewoontes en zienswijzen om nieuwe te leren. Zoals gezegd laat wendbaar werken zich snel en praktisch eigen maken terwijl er doorgewerkt wordt. Zowel het Wendbaar ABC als de YOWYO! mindset werden ontwikkeld vanuit jarenlange praktijkervaring in verschillende type organisaties en branches, alle met een gezamenlijke behoefte: namelijk verbetering en aanpassing verweven in het dagelijks werk.

Gemeente Goirle

“Het Wendbaar ABC hielp ons om op een wendbare manier een 10 jaar oud dossier rond huisvesting eindelijk eens op te lossen. Met een multidisciplinair team zijn we toen binnen enkele maanden tot een definitieve oplossing gekomen. Ook het college en de raad waren enthousiast omdat we steeds concrete tussenresultaten konden terugkoppelen. Een no-nonsense aanpak die snel resultaat geeft.”

Leanne van Tilborg-Spaan, Strategisch Adviseur

Wendbaar organiseren

Wendbaarheid gaat om het tijdig en flexibel inspelen op veranderimpulsen.  

Het is een proces met ruimte voor continue organisatieontwikkeling. Het gaat daarbij om het verbinden van de mensen, het begrijpen van en leren over elkaars perspectieven, en ervaringen. Vanuit daar begint het vernieuwen van processen, systemen, manieren van samenwerken en communiceren door te leren van experimenteren. Daarna begint het versterken van het vernieuwde wat werkt en het loslaten van wat niet werkt. Wendbaarheid richt zich op het verbinden, vernieuwen en versterken van operationele processen en afdelingoverstijgende samenwerkingen.  

Bij wendbaar organiseren gaat het erom dat management een faciliterende houding aanneemt om wendbaarheid in de organisatie mogelijk te maken. Het gaat om durf, kritisch kijken naar hoe de organisatie is ingericht en waar de communicatielijnen langer zijn dan wellicht nodig is. Zodra het werk zich organiseert rondom een opgave, de bedoeling, zie je dat de teams zo gevormd worden dat er optimale communicatielijnen ontstaan, alle benodigde kennis en kunde geclusterd is en dat de teams meer werk kunnen verzetten in dezelfde tijd.

De focus van het management op goed opdrachtgeverschap, zowel naar buiten als naar de eigen mensen, versnelt dit proces.

Benieuwd naar de aanpak Wendbaar ABC?

Gemeente Tilburg

“Met het Wendbaar ABC heeft heeft negen gemeenten in de regio Hart van Brabant begeleid om gezamenlijke visie en uitgangspunten voor inkoop Wmo 2018-2019 te formuleren, en de inkoop als gezamenlijk project te ontwikkelen. Wendbaar; agile, met aandacht voor proces, mensen en tempo. Hij maakt dat deelnemers zelf vaardig worden in het wendbaar werken. Efficiënt, effectief, en….. In een goede sfeer!”

Michiel Borgman, adviseur Sociaal Domein

VIT werkt vanuit co-creatie

VIT is onderdeel van

Lees hier over onze samenwerking met

Lees hier over onze samenwerking met

© 2021 - Wendbare Overheid | Designed/powered by WebSteps